Nowalijki – co to jest?

26 kwiecień 2023

Wraz z początkiem wiosny masz ochotę wprowadzić zmiany w diecie? Kuszą Cię soczyste kolory rzodkiewek, pomidorów i świeżych ogórków na sklepowych półkach? Sięgnij więc po młode warzywa! Najpierw jednak upewnij się, że wybierasz te, które faktycznie są zdrowe i pełne smaku. Sprawdź, czym są i jak kupować nowalijki.

nowalijki

Nowalijki – co to właściwie znaczy?

Czy wiesz, jakie produkty określane są jako nowalijka? Co to właściwie oznacza? Wiosenne nowalijki to świeże, młode warzywa. Ich intensywne kolory i aromat sprawiają, że trudno im się oprzeć. Najczęściej nowalijki również pysznie smakują. Do najpopularniejszych z nich zalicza się: rzodkiewki, cebulę dymkę, szczypiorek, świeżą sałatę oraz rzeżuchę. Następnie pojawiają się również pierwsze pomidory, ogórki, botwinka, szczaw, marchewka i pietruszka.
Takie warzywa można wykorzystać jako podstawę wielu dań. Przygotujesz z nich pyszną zupę albo sałatkę. Możesz też zabrać je ze sobą do pracy – wnętrze Twojej śniadaniówki zyska dzięki nim apetyczny wygląd, a Ty zapewne o wiele chętniej do niej sięgniesz!

Nowalijki – kiedy się pojawiają?

Pierwsze nowalijki dostępne są w sklepach już w marcu. Wtedy właśnie w marketach pojawia się rzeżucha, szczypiorek, a nawet rzodkiewka. Kolejne warzywa stają się dostępne w kwietniu. Należą do nich ogórki oraz różne odmiany pomidorów. Od marca w wielu sklepach królują już też główki świeżej sałaty, a nawet młoda marchew, kapusta czy pietruszka.
Wiosenne nowalijki przyciągają kolorami. Ich jedzenie kojarzy się ze zdrowiem. Co więcej – po szarej, ponurej zimie i deszczowym przedwiośniu jest po prostu przyjemne! Czy jednak na pewno wraz z pierwszymi, młodymi warzywami dostarczasz sobie cennych składników odżywczych – witamin i minerałów?

Czy nowalijki są zdrowe?

Kiedy wiesz już, co to są nowalijki, warto zastanowić się nad ich jakością. Świeże warzywa powinny przecież być pełne witamin. I faktycznie – jeśli są uprawiane zgodnie z naturalnym cyklem, bez używania sztucznych substancji poprawiających ich wygląd i kolor, można (a nawet powinno się) po nie sięgnąć. Takie nowalijki to warzywa pochodzące ze sprawdzonego źródła albo certyfikowanych, ekologicznych upraw.
Większość nowalijek dostępnych w popularnych marketach nie spełnia jednak wymagań jakościowych. Uprawiane na dużą skalę warzywa, które mają być dostępne jak najwcześniej, najczęściej są bardzo intensywnie nawożone. Dzięki temu w krótkim czasie uzyskują piękny kolor, są idealnie jędrne i aromatyczne. Takie nowalijki nie są źródłem zdrowia. Wręcz przeciwnie! Z uwagi na dużą zawartość azotynów mogą zaburzać pracę niektórych gruczołów (np. tarczycy), a nawet działać rakotwórczo.
Dlatego też nie spiesz się zanadto i nie sięgaj po wszystkie dostępne od początku marca warzywa! Nowalijki są zdrowe, jeśli pochodzą prosto z pola – a na takie trzeba zwykle poczekać nieco dłużej!

Nowalijka - zupy z wiosennych warzyw

Kiedy jednak w końcu pierwszorzędnej jakości nowalijki pojawią się w Twoim domu, wykorzystaj je np. do przyrządzenia wiosennych zup. Jedną z bardziej popularnych i lubianych jest zupa z botwinki. Do jej przygotowania potrzebujesz:

3-4 pęczki botwinki;
3 młode marchewki;
3 ziemniaki;
pęczek koperku;
4 łyżki śmietany (opcjonalnie);
sól, pieprz, cukier;
2 łyżeczki soku z cytryny;
1 litr bulionu;
2 łyżki oliwy z oliwek lub oleju;
3-4 ugotowane na twardo jajka (do podania).

Przygotuj też duży garnek, ostry nóż oraz durszlak, w którym opłuczesz botwinkę. Ziemniaki umyj, obierz i pokrój w kostkę. Marchewki pokrój w cienkie plastry. Botwinkę dokładnie umyj, oddziel liście od buraczków. Liście posiekaj, a buraczki obierz i pokrój w kosteczkę.
Do garnka wlej oliwę, a gdy się rozgrzeje – dodaj ziemniaki i marchewkę. Podsmażaj ok. 5-7 minut co jakiś czas mieszając. Wlej bulion i gotuj, aż warzywa będą miękkie (ok. 8-10 minut). Po ok. 3-4 minutach od zagotowania się bulionu do garnka dodaj buraczki. Do miękkich warzyw dodaj posiekane liście botwinki i gotuj kolejne 3-4 minuty. Wlej sok z cytryny, dopraw solą, pieprzem i cukrem. Wsyp koperek i – jeśli chcesz – zabiel zupę śmietaną. Podawaj z pokrojonym w ósemki jajkiem na twardo.
Chcesz przygotować zupę i wykorzystać inne nowalijki? Jakie warzywa się sprawdzą? Np. sałata! Przygotuj:

główkę sałaty masłowej;
1,5 l bulionu (drobiowego lub warzywnego);
pęczek szczypioru z cebulką;
1 łyżkę masła;
3 łyżki śmietany;
1 ząbek czosnku;
sól, pieprz;
0,5 pęczka koperku;
3-4 jajka ugotowane na twardo (do podania).

Potrzebna będzie też deska do krojenia, nóż, mała patelnia oraz spory garnek. Wlej bulion do garnka i zagotuj. W tym czasie umyj sałatę i posiekaj drobno. Dodaj do bulionu i gotuj całość ok. 5 minut. Przeciśnij przez praskę czosnek, cebulę pokrój w drobną kosteczkę. Podsmaż warzywa na maśle i dodaj do zupy. Zabiel zupę śmietaną i dopraw do smaku. Podawaj z połówkami jajek oraz posiekanym koperkiem.

Jak wykorzystać nowalijki? Przepisy na pyszne dania

Najlepsze danie z wykorzystaniem nowalijek to bez wątpienia wiosenna sałatka! Od razu przygotuj pojemnik do przechowywania i zrób jej więcej – na pewno zjesz ze smakiem każdą ilość! Wykorzystaj:

1 główkę sałaty;
2 duże ogórki;
pęczek rzodkiewki;
puszkę kukurydzy;
4 jajka ugotowane na twardo;
5-6 plastrów szynki drobiowej;
sól, pieprz, oliwę z oliwek.

Warzywa pokrój na kawałki i wymieszaj w dużej misce. Dodaj jajka, dopraw sałatkę i polej oliwą. Jeszcze raz wszystko ostrożnie wymieszaj, a potem zajadaj ze smakiem!
Równie pysznie jak sałatka będzie smakował wiosenny twarożek! Do jego przyrządzenia potrzebujesz tylko kilku produktów:

twarożek wiejski albo 150 g twarogu i 50 g jogurtu naturalnego;
3-4 rzodkiewki;
0,5 pomidora;
0,5 papryki;
1 mały ogórek;
szczypiorek;
sól, pieprz.

Twarożek przełóż do miski. Jeśli korzystasz z połączenia twarogu i jogurtu, twaróg rozdrobnij widelcem, dodaj jogurt i wymieszaj obydwa składniki do połączenia w jednolitą masę. Warzywa pokrój w drobne kostki i dodaj do twarogu. Wymieszaj. Posyp posiekanym szczypiorkiem, dopraw solą i pieprzem do smaku. Taki twarożek wykorzystasz jako zdrową przekąskę albo zjesz z chlebem na kolację.
Nowalijki możesz też wykorzystać do przyrządzenia dania obiadowego. Np. makaronu z wyjątkowym pesto zrobionym na bazie… liści rzodkiewki! Spróbuj, zwłaszcza jeśli do tej pory je wyrzucałeś. Potrzebujesz tylko:

makaron żytni lub pszenny – 200 g;
2 pęczki rzodkiewek (potrzebne będą tylko liście!);
3 ząbki czosnku;
parmezan, orzeszki pinii (po 2 łyżki);
sól, pieprz;
3 łyżki oliwy.

Makaron ugotuj według wskazówek na opakowaniu. Pozostałe składniki dokładnie zblenduj i wymieszaj z makaronem. Wyłóż na talerze, posyp odrobiną startego sera. Danie możesz udekorować świeżymi liśćmi bazylii, gałązkami oregano albo mięty.

Co to jest nowalijka i co można z niej przygotować? Czy nowalijki są zdrowe? Te i podobne pytania zadaje sobie na przedwiośniu wiele osób. Warto więc pamiętać o tym, aby nie spieszyć się i nie kupować każdego dostępnego na sklepowej półce warzywa. Lepiej poczekać dłużej i wybierać te ze sprawdzonych źródeł. To gwarancja pysznego smaku oraz zdrowia płynącego z jedzenia prawdziwych nowalijek!

Czytaj także:
Jak jeść i przechowywać wiosenne warzywa?
Wiosenne kanapki – co na nich położyć?
Sałatka wiosenna – 9 przepisów na lekkie sałatki z warzywami
Jak gotować warzywa na sałatkę?
Szparagi na patelni – jak je przygotować?
Sałatka wiosenna – 9 przepisów na lekkie sałatki z warzywami
Pieczarki do obiadu – poznaj najciekawsze pomysły!
Jak przyrządzić jarmuż do obiadu?

Blog

Wszystkie wpisy

18 styczeń 2022

Przystawki na Wielkanoc – 4 pomysły!

Na wielkanocnym stole musi znaleźć się żurek, biała kiełbasa, różne mięsa… To doskonale znane tradycyjne potrawy. Ale co z przystawkami? Czym zaskoczyć gości przed podaniem dania głównego? Mamy dla Ciebie propozycje, które znakomicie wpisują się w charakter świąt. Przekonaj się, jak przygotować smakowite przystawki świąteczne na Wielkanoc. Przystawki na Wielkanoc – dlaczego warto je przygotować? Wielkanocne przystawki pobudzą apetyt gości przed uroczystym śniadaniem czy obiadem. Dają też spore pole do eksperymentów kulinarnych. Tradycyjne przystawki na święta wielkanocne w odświeżonej odsłonie to ciekawy pomysł na urozmaicenie stałego menu. A wcale nie są trudniejsze w przygotowaniu. Podpowiadamy, że warto zrobić rozmaite przystawki na Wielkanoc, które zaspokoją gusta kulinarne wszystkich gości. Przedstawiamy Ci kilka pomysłów na przystawki na zimno na Wielkanoc oraz takie w wersji na ciepło. Przystawki na wielkanocny stół – 4 propozycje Mamy dla Ciebie 4 przepisy na przystawki na wielkanocny stół. Nasze propozycje to jajka, roladki, śledzie (matiasy) oraz paszteciki....

Czytaj więcej

17 styczeń 2022

Stroiki wielkanocne na stół – jak je zrobić samodzielnie?

Wielkanoc jest czasem radości Zmartwychwstania. Wielu z nas kojarzy się ze smacznym jedzeniem oraz chwilami spędzonymi w gronie najbliższych. Warto uświetnić sobie wspólne przebywanie przy rodzinnym stole i zdecydować się na wykonanie ozdobnych stroików, które upiększą pomieszczenie oraz wprowadzą wiosenny, świąteczny charakter. Stroiki wielkanocne na stół - 5 najmodniejszych stylów Stroiki wielkanocne na stół to miły akcent, który może nam towarzyszyć nie tylko w Święta, ale też w okresie przed- i poświątecznym. Do wykonania takiej dekoracji można zaprosić całą swoją rodzinę. Będzie to wspaniały sposób na wspólne spędzenie czasu. Szczególnie modnymi patentami są stroiki na Wielkanoc na stół z żywymi kwiatami, np. żonkilami albo z baziami. Takie dekoracje wprowadzą naprawdę wiosenną atmosferę do domu. Innym interesującym motywem pojawiającym się w stroikach jest wykorzystanie elementów jadalnych. Nikt przecież nie powiedział, że wielkanocne stroiki na stół muszą być wykonane jedynie z trwałych materiałów. Wystarczy, że skomponujemy ze sobą pisanki, rzeżuchę i odrobinę...

Czytaj więcej

16 styczeń 2022

Co do koszyczka wielkanocnego? [LISTA PRODUKTÓW]

Wielkanoc to szczególny czas dla wszystkich wierzących. Bardzo istotnym dniem jest Wielka Sobota, kiedy odbywa się święcenie pokarmów. Oto, co powinno obowiązkowo znaleźć się w koszyczku wielkanocnym. Sprawdźmy również symbolikę poszczególnych składników oraz dowiedzmy się, co warto umieścić w święconce dla dziecka. Co do koszyczka wielkanocnego? Bez tego koszyczek nie może się obyć Mimo że zwyczaj święcenia pokarmów w okresie przed Wielkanocą sięga VIII wieku, w Polsce pojawił się dopiero w XIV wieku. Kilka stuleci wcześniej szlachcic, by poświęcić pokarmy, często nie wybierał się do kościoła, ale wysyłał swój powóz konny po kapłana. Przybyły ksiądz święcił jedzenie oraz błogosławił domowników. Dziś obrzęd święcenia pokarmów odbywa się w kościele lub w kaplicy i – poza rzadkimi przypadkami – jak np. święconka w szpitalu czy w domu pomocy społecznej albo domu spokojnej starości, to ludzie przybywają do miejsca, gdzie znajduje się kapłan, a nie na odwrót. Co się daje do koszyczka wielkanocnego?...

Czytaj więcej

15 styczeń 2022

5 pomysłów na kompozycje wiosenne z kwiatów

Wiosna to czas na porządki, zmienianie wystroju wnętrza i oczywiście robienie dekoracji. A co może być lepszą dekoracją od pięknych kwiatów i gałązek, które sprawiają, że wnętrze nagle ożywa? Wiosenne kompozycje mogą zachwycać przeróżnymi roślinami, a sposobów na stworzenie takich ozdób jest wiele. My przygotowaliśmy 5 pomysłów na stworzenie idealnych kompozycji wiosennych, którymi możesz ocieplić wnętrze swojego domu. Kompozycje wiosenne na obręczy Kompozycje wiosenne wykonane na obręczy dostępnej w każdym dobrym sklepie papierniczym, to prawdziwy hit tego sezonu. Znajdziesz je w wielu sklepach z dekoracjami czy też nawet w kwiaciarniach. Z całą pewnością lepiej jest wykonać taki wianek samodzielnie. Zwłaszcza, że kompozycja wiosenna na obręczy jest prosta do zrobienia – poradzą sobie z nią nawet osoby, które nie są zbyt uzdolnione manualnie. Wiosenne kompozycje tego typu rozjaśniają wnętrze, sprawiają, że pokój wydaje się bardziej przytulny. Jeśli tego właśnie Ci brakuje, koniecznie zrób taki stroik. Jak? Przygotuj metalową obręcz, klej na...

Czytaj więcej

14 styczeń 2022

Wiosenne porządki – jak je dobrze zaplanować?

Gdy po zimie nareszcie przychodzi do nas wiosna, nawet sprzątanie nie wydaje się obowiązkiem, a raczej przyjemnością. Dlatego tak wiele osób już na samym początku wiosny planuje wielkie porządki, które umożliwiają pozbycie się z domu wszystkich pozostałości po zimie. Jak dobrze rozplanować te działania, by mieć pewność, że dom jest czysty, a my wykonaliśmy dobrze swoją pracę? Wiosenne porządki Wiosenne porządki to swego rodzaju tradycja, którą każdy praktykuje w jakimś zakresie. Czasem są one niewielkie – myjemy okna, by dobrze przez nie widzieć, czy też chowamy do szaf wszystkie zimowe ubrania. Innym razem wiosenne porządki to czas na gruntowne zmiany i posprzątanie dosłownie wszystkiego, a nawet przemeblowanie mieszkań i domów. Nie istnieje jednak coś takiego jak recepta na wiosenne porządki – każdy wykonuje je tak, jak chce. Jeśli jednak zabierasz się za naprawdę duże sprzątanie, chętnie podpowiemy, co i jak zrobić, by ucieszyć się z efektu. Zacznijmy od tego, kiedy...

Czytaj więcej

13 styczeń 2022

Wiosenne dekoracje - jak udekorować dom wiosną?

Po długiej zimie, wiosna jest jak wyczekiwany z utęsknieniem powiew świeżego powietrza, którego tak bardzo potrzebujemy. Nic więc dziwnego, że właśnie w tym czasie zabieramy się za wielkie porządki oraz ozdabianie przestrzeni, w której żyjemy. Wiosenne dekoracje nie mają sobie równych – jest w nich świeżość, masa kolorów i dużo możliwości do popisania się swoją kreatywnością. Jakie dekoracje są wiosną najmodniejsze? Jak ozdobić każdy pokój na ciepłe przyjęcie tej pięknej pory roku? Wiosenne dekoracje – przegląd trendów Wiosenne dekoracje to niezwykle szeroka kategoria produktów, z których możesz korzystać podczas upiększania swojego mieszkania czy też domu. Dekoracje wiosenne znajdziesz w niejednym sklepie i prawdopodobnie trudno będzie Ci wybrać coś z tego ogromu. Dlatego warto zastanowić się, co w tym sezonie jest modne, a co już passe. Dekoracja wiosenna zawsze powinna być kolorowa. Nie musisz obawiać się jednak pstrokacizny – tu najważniejszym kolorem jest zieleń. Najpiękniejsze ozdoby wiosenne, które nigdy nie wyjdą...

Czytaj więcej