TALERZE

Talerz to naczynie stołowe o płaskim albo wklęsłym dnie, na którym podaje się jedną porcję dania. Średnica zależy od przeznaczenia, od małego talerzyka deserowego po talerz obiadowy, który ma zwykle od 23 do 33 cm. Talerze Floriny i Bormioli Rocco powstają z porcelany, z New Bone China, czyli porcelany bez popiołu kostnego albo z jego śladową ilością, z ceramiki, z kamionki oraz z kilku rodzajów szkła.

Materiał talerza przesądza o tym, co stanie się z nim po posiłku: czy trafi do zmywarki i czy odgrzejesz na nim resztki. Jeśli wszystko trafia do zmywarki, a resztki podgrzewasz w mikrofalówce, odpadają od razu dwie grupy: talerze z metalicznym rantem i talerze z New Bone China, bo każda z nich wyklucza oba urządzenia.

Jak wybrać talerze

Talerze różnego rodzaju mają różne słabe punkty: dekor, szkliwo, czyli szklistą powłokę na powierzchni wyrobu, albo sposób mycia.

<table><tr><th>Czego potrzebujesz</th><th>Co wybrać</th><th>Na co uważać</th></tr><tr><td>Codzienny obiad dla całej rodziny</td><td>Talerz płytki z kamionki albo z porcelany</td><td>Na matowym szkliwie nóż łatwiej zostawia szare smugi metalu startego ze sztućca</td></tr><tr><td>Zupa, makaron w sosie, gulasz</td><td>Talerz głęboki z porcelany albo z kamionki</td><td>Talerz głęboki ze złotym rantem wyklucza odgrzewanie zupy w mikrofalówce</td></tr><tr><td>Ciasto, śniadanie, przystawka</td><td>Talerz deserowy z New Bone China albo z porcelany</td><td>New Bone China wymaga mycia ręcznego i nie trafia do mikrofalówki, podobnie jak złoty lub platynowy rant</td></tr><tr><td>Pizza albo stek z dodatkami</td><td>Talerz do pizzy lub do steka Grangusto ze szkła opalowego, czyli mlecznobiałego</td><td>Szkło w zmywarce z czasem matowieje na stałe</td></tr><tr><td>Nakrycie stołu dla kilku osób w jednym wzorze</td><td>Zestaw talerzy obiadowych: płytkie, głębokie i deserowe z jednej serii</td><td>Wzór naniesiony na szkliwo ściera się przy myciu szybciej niż wzór pod szkliwem</td></tr><tr><td>Stół wielkanocny i zimne przekąski</td><td>Talerz ze szkła sodowego, na przykład Pisanka</td><td>Szkło sodowe pęka, gdy różnica temperatur przekroczy około 40 °C</td></tr></table>

Talerz płytki, głęboki czy deserowy: jaki rozmiar do jakiego dania

Talerz płytki, nazywany też obiadowym, przyjmuje drugie danie z dodatkami, a talerz głęboki trzyma zupę, makaron w sosie i potrawy z dużą ilością płynu. Talerz deserowy mieści kawałek ciasta, kanapki na śniadanie albo przystawkę. Talerz do pizzy i talerz do steka to duże talerze przeznaczone do jednego dania: pizza leży na nich w całości, a mięso mieści się razem z dodatkami.

Talerze porcelanowe czy z New Bone China: co je różni

Talerze porcelanowe mają zeszkliwioną, prześwitującą masę, która przyjmuje najwyżej 0,5% wody. Taki talerz prawie nie przyjmuje płynów nawet w miejscu, w którym szkliwo zostało obtłuczone.

Talerze z New Bone China różnią się od klasycznej bone china, która zawiera około 50% popiołu kostnego. Talerze z New Bone China, również białe i bez żadnego dekoru, myje się wyłącznie ręcznie i nie wstawia do mikrofalówki. Talerz głęboki Tiffany Platinium ma dodatkowo dekor z metalicznej platyny, który iskrzy w polu mikrofal i ściera się w zmywarce. Wzory z serii Tiffany pokazuje wpis nowa ulubiona porcelana do jadalni: kolekcja Jadeit, Tiffany, Olives.

Talerze kamionkowe czy ceramiczne: ile wilgoci przyjmuje masa

Talerze kamionkowe wypala się w temperaturze około 1200 °C, a ich gęsta, zeszkliwiona albo częściowo zeszkliwiona masa ma nasiąkliwość najwyżej 3%. Kamionka przyjmuje więc niewiele wilgoci także po odprysku szkliwa, co przy talerzu używanym codziennie wydłuża mu życie.

Talerze ceramiczne to szersza grupa, bo słowo „ceramika” obejmuje masy wypalane w różnej temperaturze i o różnej nasiąkliwości. Do najbardziej chłonnych należy fajans, o nasiąkliwości około 5–8%, szczelny tylko dzięki szkliwu.

Szklane talerze: szkło opalowe czy szkło sodowe

Talerz ze szkła opalowego, czyli szkła zabarwionego na mlecznobiało dodatkiem fluoru, nie wchłania płynów. Szkło opalowe w wersji hartowanej dobrze znosi zmywarkę, szok termiczny i obtłuczenia, ale nadal się tłucze, tyle że na drobne, zaokrąglone kawałki.

Talerze ze szkła sodowego, czyli sodowo-wapniowego, z którego powstaje około 90% produkowanego szkła, rozszerzają się przy nagrzewaniu mniej więcej trzy razy bardziej niż szkło borokrzemowe. Z tego powodu znoszą różnicę temperatur tylko około 40 °C i nie są żaroodporne. Szklany talerz wyjęty z lodówki odstaw na chwilę, zanim nałożysz na niego gorące danie.

Czy talerze można myć w zmywarce i podgrzewać w mikrofalówce?

Talerz myj w zmywarce, jeśli producent to dopuszcza. Wzór naniesiony na gotowe szkliwo i wypalony w niższej temperaturze ściera się przy myciu szybciej niż zdobienie pod szkliwem. Talerze ze złotym albo platynowym rantem oraz talerze z New Bone China, także te bez dekoru, zawsze myj ręcznie.

Talerz z ceramiki albo ze szkła bez metalicznych zdobień przepuszcza mikrofale, ale o dopuszczeniu danego modelu do mikrofalówki przesądza deklaracja producenta, którą podaje karta produktu. Metaliczny rant wyklucza mikrofalówkę, bo złota lub platynowa farba iskrzy w polu mikrofal, a talerzy z New Bone China nie podgrzewa się w niej wcale. Szklanego talerza nie wstawiaj do nagrzanego piekarnika, bo szkło sodowe pęka już przy różnicy temperatur około 40 °C.

Od jakiego talerza zacząć?

Kategoria talerze liczy 198 widocznych pozycji (stan na wrzesień 2026). Najwięcej jest wyrobów z New Bone China, 40, dalej porcelana i ceramika po 36, kamionka 26, szkło opalowe 25, szkło 23 i szkło sodowe 8, a pozostałe 4 pozycje to akcesoria do pieczenia i przechowywania, nie talerze stołowe. Mycie w zmywarce deklaruje 158 kart, wyklucza 22, a 18 nie ma tej adnotacji; mikrofalówkę dopuszcza 146 kart, wyklucza 17, a 35 zostaje bez oznaczenia; talerze z New Bone China myje się ręcznie bez względu na to, co podaje karta. Talerze deserowe mają w nazwach od 18 do 22 cm, głębokie od 19 do 24 cm, płytkie od 24 do 27 cm, a największy jest talerz do pizzy Grangusto 33,5 cm.

• talerz płytki Rusty Dots 27 cm: kamionka o średnicy 27 cm, dopuszczona do zmywarki, na codzienne drugie danie.
• talerz głęboki Cortina 22 cm: porcelana o średnicy 22 cm, do zmywarki, na zupę i makaron.
• talerz deserowy Africa 20 cm: New Bone China o średnicy 20 cm, do mycia ręcznego, na ciasto albo śniadanie.
• talerz do pizzy Grangusto 33,5 cm: szkło opalowe, średnica 33,5 cm, do zmywarki.

Talerze pod jedno danie zbierają węższe kategorie: talerze obiadowe, talerze deserowe i śniadaniowe oraz talerze głębokie. Talerze z jednej serii łatwiej w nich dokupić do kompletu.

Talerze należą do działu zastawa stołowa, w którym są też salaterki, miski i miseczki. Do kompletu talerzy dobierzesz tam naczynia do podania sałatki czy przystawek.