Sezon na truskawki to jednocześnie początek sezonu na robienie przetworów. Najwyższy czas przygotować się do tego procesu. Zadbajmy o sprzęt, dzięki któremu będzie to łatwe i przyjemne. Sokownik parowy pomoże nam oszczędzić czas i energie podczas przygotowywania ulubionych soków i dżemów.
Sokownik parowy - budowa
Czym jest sokownik parowy? Jest to urządzenie przypominające garnek, służące do robienia soków z owoców. Składa się on z: trzech garnków układanych piętrowo jeden na drugim, pokrywki, gumowego wężyka oraz rurki spustowej ze ściskaczem. Działanie tego urządzenia nie jest skomplikowane.
Garnek na samym dole przeznaczony jest na wodę, która będzie wytwarzać parę i ogrzewać owoce. Kolejny garnek to pojemnik z kominem na sok. Ostatni, perforowany, to miejsce na owoce. Gumowy wężyk zakończony rurką spustową ze ściskaczem, przymocowany do środkowej części sokownika tj. garnka na sok służy do spuszczania gotowego przetworu.
Sokownik parowy jaki najlepszy?
- Wybierając sokownik parowy, warto zwrócić uwagę na materiał, z którego jest wykonany. Najlepszą opcją będzie stal nierdzewna, która jest bardzo trwała, a także odporna na działanie wysokiej temperatury, zarysowania oraz korozję.
- Wielkość to kolejny ważny aspekt, do wyboru mamy 5 lub 8 litrowe. Na pytanie, która objętość będzie lepsza, każdy musi odpowiedzieć sobie sam i dostosować ją do własnych potrzeb. Większy garnek zajmie więcej miejsca w szafkach, ale przygotujemy w nim jednocześnie więcej przetworów.
- Znaczenie ma również grubość dna garnka. Im więcej warstw w dolnym naczyniu, tym lepsze utrzymanie ciepła i co się z tym wiąże większa energooszczędność.
- Pokrywka powinna być wykonana z żaroodpornego transparentnego szkła (zapewni to kontrolę podczas gotowania, bez zbędnego unoszenia pokrywki) i mieć wbudowany odpowietrznik, który odprowadzi nadmiar pary wodnej.
- Dobrze, jeśli sokownik przeznaczony jest do każdego rodzaju kuchenek (przy zmianie kuchenki, nie będziemy zmuszeni do kupna nowego sokownika) i do mycia w zmywarce.
Sokownik parowy - jak używać?
Zaczynamy od napełnienia wodą, mniej więcej do 1/3 wysokości dolnej części sokownika (woda paruje i się skrapla, więc taka ilość wystarczy). Następnie, nakładamy kolejne dwa naczynia na sok i na owoce. Do górnego pojemnika wsypujemy uprzednio porządnie umyte owoce. W ostatnim przygotowawczym kroku sokownik przykrywamy pokrywką i ustawiamy na palniku. Po pewnym czasie woda w dolnej części się zagotuje. Zacznie się wytwarzać para, która przez komin w części na sok oraz otwory w górnej dotrze do owoców. Ich skórka pod wpływem wysokiej temperatury zacznie pękać i intensywnie wytwarzać sok. Możemy go zlać do większego naczynia lub bezpośrednio do butelek czy słoików. Ja stosuję metodę zlewania soków do jednego większego naczynia, ponieważ dosładzam sobie sok na samym końcu, nie wsypuję cukru bezpośrednio na owoce w sokowniku. Wybierając moją metodę, musicie co prawda ponownie zagotować cały sok, ale wasze soki nie będą przesłodzone, lub wręcz przeciwnie za mało słodkie bądź za kwaśne.
Sokownik parowy - optymalizacja czasu i energii
Warto używać sokownika parowego, ponieważ jest to urządzenie, dzięki któremu oszczędzimy sporo czasu. Słoiki z sokiem pozyskane w procesie gotowania nie muszą być pasteryzowane (zagotowywane w wodzie jak w przypadku przetworów zasypywanych cukrem). Jest jednak jeden warunek. Wytworzoną ciecz musimy na bieżąco zlewać do wyparzonych, czystych słoików i od razu szczelnie je zamykać. Jest to ważne, ponieważ tylko gorące soki dają gwarancję, że przetwory się nie zepsują. Będąc przy oszczędności czasu, warto wspomnieć, że jednorazowy cykl gotowania owoców miękkich takich jak truskawki - to średnio jedna godzina. W przypadku owoców twardych, mam tu na myśli np., jabłko będzie to czas ok. 2 godzin.
Nic się nie marnuje!
Niekwestionowaną zaletą korzystania z sokownika, jest fakt, że nic się nie marnuje. Owoce, które układamy w górnej części urządzenia i z których pozyskujemy sok, z powodzeniem mogą być przerobione na pyszne dżemy. Możemy ich użyć też jako farsz do naleśników czy pierogów.
Sokownik parowy - urządzenie wielofunkcyjne
Sokownik jest bardzo podobnym urządzeniem do garnka do gotowania na parze, posiada jedynie jeden dodatkowy element - garnek na owoce z wężykiem odprowadzającym. Jeśli wymontujemy tę część, zostanie nam tradycyjny garnek do gotowania na parze! A więc sokownik to urządzenie wielofunkcyjne. Możemy go używać na kilka sposobów. Jako sokownik lub garnek do zdrowego gotowania na parze. Ponadto perforowana część na owoce, może służyć za durszlak, a dolna część na wodę może uchodzić za zwykły garnek do gotowania. Możliwości, jakie nam daje sokownik, pozwalają na używanie go nie tylko podczas sezonu na robienie przetworów, ale również przez cały rok! Nie musimy się martwić, że jest to sprzęt jednorazowego użycia, który przez większość czasu będzie zbierał kurz.
Dlaczego sok z sokownika parowego?
Półki sklepowe uginają się pod naciskiem słoików i butelek z sokami. Dlaczego więc trudzić się i samemu robić soki? Jeśli, ktokolwiek ma wątpliwości, to wystarczy przeczytać etykiety na opakowaniach. W większości przypadków znajdziecie tam dodatki substancji chemicznych, w tym niebezpiecznych dla zdrowia konserwantów. Ponadto, zwartość szkodliwego cukru jest zdecydowanie większa niż w przetworach domowej roboty. Warto się postarać, by nawet zimą cieszyć się ulubionym smakiem owoców w maksymalnie zdrowej wersji.
Dlaczego sokownik parowy, a nie sokowirówka?
Bardzo często sokownik porównywany jest do sokowirówki. Jak zatem działa sokowirówka? Sokowirówka wyposażona jest w silnik, który zapewnia duże obroty mechanizmom tnącym, a tym samym natychmiastowe rozdrobnienie warzyw czy owoców. Następnie siła odśrodkowa, sprawia, że w naczyniu pojawia się sok. Soki powstałe w tych 2 urządzeniach mają zupełnie inne właściwości. Różni je nie tylko szybkość przygotowania. Sokownik zachowuje cenne wartości odżywcze i witaminy, ponieważ żywność nie jest poddawana krojeniu czy rozdrabnianiu a działaniu pary wodnej. Sokowirówka z kolei przez gwałtowne działanie - doprowadza do częściowego utlenienia się powstałego soku, który psuję się zdecydowanie szybciej i nie jest bogaty substancje odżywcze. Należy go spożyć od razu po zrobieniu.
Sokownik parowy - sok i dżem z truskawek
Są owoce, które dojrzewają jako pierwsze i najchętniej przetwarzamy je na soki czy dżemy - to oczywiście truskawki. By uzyskać pyszne, zdrowe przetwory truskawkowe, najłatwiej skorzystać z sokownika parowego. Poniżej podajemy przepis na przetwory z truskawek z wykorzystaniem tego urządzenia.
Sokownik parowy - przepis na sok z truskawek
Składniki na sok z truskawek z sokownika parowego:
- 3,5 kg truskawek
- 150 g cukru
- sok z 2 cytryn
Uwaga: Jeśli lubicie bardziej słodki i gęsty sok, możecie użyć do 100 g cukru na 1 kilogram owoców.
Jeżeli macie większy sokownik i chcecie uzyskać więcej przetworu, po prostu zwiększcie ilości.
Przygotowanie:
Pierwszy krok przygotowania to oczywiście, porządne umycie truskawek. Zróbcie to na durszlaku, by uniknąć nasączenia owoców wodą. Pamiętajcie też, że szypułki usuwa się dopiero po ich umyciu (usunięte przed umyciem, narażone są podczas moczenia na utratę smaku i wypłukanie właściwości odżywczych).
Do dolnej części sokownika nalewamy wodę mniej więcej 1/3 objętości. Następnie nakładamy część z kominem, na której zbierał będzie się sok. Kolejny krok to ustawienie ostatniego naczynia i nasypanie do niego umytych owoców. Całość przykrywamy pokrywką i przenosimy na palnik. Jeśli używacie kuchenek gazowych, zadbajcie, by ogień nie wydostawał się poza sokownik. Nie musicie też włączać okapu, gdyż para wodna praktycznie nie będzie się wydostawać. Jeśli chcecie, umieszczać sok od razu w naczyniach, musicie też przed gotowaniem wsypać cukier na truskawki, by sok był smaczny
Etap końcowy
Po upływie ok. 40 minut możecie zacząć spuszczać sok bezpośrednio do słoików, butelek lub do większego naczynia (musi mieć pojemność minimum 3 litry). Po ok. 60 minutach możecie zmniejszyć moc palnika, a po ok półtorej godziny powinniście mieć już pełne naczynie soku - mniej więcej 3 litry.
Z racji tego, że doprawiamy sok po zlaniu całości, to na etapie końcowym wsypujemy 150 g cukru oraz wciskamy sok z dwóch cytryn. Następnie wszystko gotujemy od czasu do czasu mieszając. Teraz wystarczy tylko przelać ciecz do wyparzonych weków, szczelnie je zamknąć i przetwory gotowe!
Sokownik parowy - przepis na dżem z truskawek
Wykonanie dżemu z truskawek pozostałych w sokowniku parowym po zrobieniu soku:
Z dolnego garnka wylewamy wodę i przekładamy do niego owoce z górnej części sokownika. Dodajemy kilka łyżek cukru żelującego i zagotowujemy, następnie gotujący się dżem przekładamy od razu do wcześniej przygotowanych słoików. Gotowe.
Taki dżem to idealny dodatek do naleśników czy kanapek na słodko. Może nam również posłużyć za nadzienie do pączków. Przede wszystkim jego smak jest tak dobry, że można zjadać go wprost ze słoiczka!
Ważne: Po zakończeniu robienia przetworów, nie możecie zapomnieć o ich opisaniu! Naklejcie etykiety, na których napiszecie, co znajduje się w słoiczku czy butelce, oraz datę ich sporządzenia. Jest to szczególnie istotne, gdy robicie dużo różnych przetworów. Pozwoli wam to otwierać weki zgodzie z kolejnością, w jakiej zostały zrobione, dzięki temu nic nie powinno się zepsuć.
Sok z agrestu, jeżyn, malin, gruszek, jabłek, śliwek, jagód, owoców dzikiej róży, wiśni, czarnego bzu, czerwonej porzeczki, czarnej porzeczki, pigwy, winogron czy aronii? Mając sokownik stalowy (parowy) to się musi udać!
Jeżeli chcecie wykonać sok w sokowniku parowym z innych owoców nie potrzebujecie specjalnych wskazówek! Wystarczy, że będziecie postępować analogicznie jak w przypadku przepisu na sok z truskawek z sokownika parowego, który jest powyżej.
Spytacie, czy każdy owoc nadaję się na sok? Zdecydowana większość! Wymienione powyżej to kilkanaście propozycji na przepyszne i zdrowe smaki lata zamknięte w słoikach i butelkach.
Chcąc zrobić aromatyczne soki musicie trzymać się tylko pewnej zasady.
Należy wrócić uwagę na typ owocu, ponieważ każdy będzie wymagał trochę innego czasu obróbki. Owoce miękkie potrzebują ok. 35 minut, owoce półtwarde 45 minut a owoce twarde 60 minut.
Jeżeli jesteście fanami zdrowych soków polecamy również przetworzyć w sokowniku parowym warzywa np. buraki i pomidory.
